Con đường xây dựng lại mùa xuân Hội thánh và Thế giới theo Công đồng Vat. II

Con đường xây dựng lại mùa xuân Hội thánh
và Thế giới theo Công đồng Vat. II

             Dẫn nhập

            Thánh Phanxicô Assisi đã ảnh hưởng sâu đậm trong lòng người, đã cuốn hút các tâm hồn hướng thiện và biết quay trở về với Chúa.  Và qua đó đã góp phần xây dựng Giáo Hội và mang lại cho xã hội một bầu không khí sống chung hài hoà và huynh đệ hơn.

Bởi vậy, Stalin đã phải thú nhận: “Thế giới này chỉ cần có mười người như thánh Phanxicô Assisi, thì đã đủ để thay đổi được bộ mặt của mình.”

Con đường dựng lại mùa xuân hội thánh và thế giới đó là gì?

Nội dung

1. Kinh nghiệm “Linh đạo - Mục vụ” của Thánh Phanxicô khó khăn.

Tôi thường hay kể câu chuyện về Thánh Phanxicô. Câu chuyện đề cập tới ba “Tên Trộm” khét tiếng, đã trở thành ba “Thầy Dòng” nổi tiếng, chỉ vì cách xử sự “khiêm tốn - hiền lành và yêu thương - phục vụ” của Ngài.

Ngài đã truyền cho Thầy Dòng coi hầm rượu phải tìm cho bằng được ba tên trộm mà thầy đã xỉ nhục và đuổi đi khi chúng đến xin của ăn và rượu uống. Khi tìm thấy, theo lệnh của thánh Phanxicô, thầy này phải quì xuống xin lỗi và trao bị bánh và rượu của thánh Phanxicô cho chúng.  

Sau đó, ba tên trộm khét tiếng vùng đó đã đến gặp Phanxico. Và rồi tình nguyện xin nhập dòng tu. Sau này đã trở thành những thầy dòng nổi tiếng.[1]

“Linh đạo - Mục vụ” của Phanxicô là “Linh đạo - Mục vụ,” bắt nguồn từ lòng “Yêu Mến Chúa” và “Lòng Thương Cảm”, chú tâm tới Nhu Cầu con người. Bao gồm cả tinh thần “Nghèo Khó”, kính trọng “Môi Trường.”

2. Tập trung vào Chúa Kitô

Kể từ công đồng Vat.II cho đến nay, đã có một cách nhìn mới về vai trò của Đức Kitô trong sự nên thánh của chúng ta. Đời sống thiêng liêng của Dân Chúa luôn phải lấy Chúa Kitô làm trung tâm. Ngài là mẫu mực và căn nguyên tác thành cho sự thánh thiện của người Kitô hữu. Cần phát triển Linh đạo và mục vụ tập trung vào Chúa Kitô: “Thầy là đường, là sự thật và là sự sống”. Và trở nên đồng hình đồng dạng với Con Của Người.

3.  Theo gương Đức Mẹ

Thứ đến là linh đạo và mục vụ Đức Mẹ trong đời sống của chúng ta. Công Đồng coi Đức Mẹ: Là hình ảnh và khởi điểm của Giáo Hội phải hoàn thành đời sau; là mẫu mực và gương sáng của Giáo Hội trên phương diện đức tin, đức ái và hợp nhất với Đức Kitô; là mẫu gương của đời sống thiêng liêng và đời sống tông đồ giáo dân. Đối với Giáo Hội Việt Nam, Đức Mẹ rất được đề cao và yêu mến. Do cái nhìn ấy, tôi thấy linh đạo và mục vụ của Đức Mẹ từ lúc truyền tin, thăm viếng, dưới chân thánh giá, chiêm niệm trong cộng đồng tông đồ, trên con đường vào vinh quang Thiên Chúa, cũng rất chân nguyên.

4.  Con đường dựng lại Mùa Xuân

Công đồng Vat. II kêu gọi:

Trở về với Đức Kitô và Phúc Âm của Người.

Trở về với Con Người và Môi Trường (Thế giới).

Đời sống linh đạo và mục vụ của Giáo Hội phải đi sâu vào Mầu Nhiệm Chúa Kitô và Đức Mẹ, với sự thúc đẩy của Chúa Thánh Thần, bằng những phương thế siêu nhiên và tự nhiên, do sự nỗ lực tương tác của cá nhân và cộng đồng.[5] Vì đó là cấu trúc làm nên Hội Thánh trần gian, bao gồm Tông Đồ và Dân Chúa. Cần trang bị linh đạo cho nhà mục vụ lẫn cộng đồng Dân Chúa, mới hy vọng đạt tới mục vụ hiệu quả.

Mặc dầu nhà mục vụ ví như bà mụ, như người mẹ thiêng liêng, như tư vấn, cố vấn tài ba kinh nghiệm, nhưng vẫn cần sự tương tác, giúp mình và giúp nhau được tự do làm con cái Chúa. Chúng ta có thể so sánh đời sống linh đạo và mục vụ như sự sống của “Một thân Cây”. Cây phải có gốc. Gốc của “Cây Mục Vụ” chính là Linh Đạo. Linh đạo ví như nhựa sống. Nhựa sống thiêng liêng cần được đúc luyện trong ân thánh, các phương thế hữu hiệu và sự nỗ lực cộng tác của bản thân con người.

Lý tưởng của nền linh đạo và mục vụ sau Công Đồng là tiến đến một sự hoà điệu tuyệt diệu như hai tấm gương linh đạo Maria và mục vụ Matta, mà Thánh Têrêsa Avila đã đề cập tới. Linh Đạo là sức sống thần linh, chảy vào các nhà mục vụ qua hoạt động của Chúa Thánh Thần. Điều này, đòi hỏi các nhà mục vụ, phải tái khám phá ra sự hiện của Chúa trong giây phút hiện tại, để luôn có tư thế quân bình giữa Thần Học Mục Vụ, và tâm lý hiện đại.

Giờ đây, chúng ta có thể nhìn về phía trước một cách sáng suốt và tự tin hơn, trong vai trò mục tử phục vụ Dân Chúa. Cụ thể, khi đọc bức thông điệp của Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI, chúng ta đã sớm phát hiện ra ngay “Linh Đạo và Mục Vụ” của bức thông điệp. Tựa đề “Thiên Chúa là tình yêu,” được trích từ thư thứ nhất của Thánh Gioan, đoạn 4, câu 8.

Linh đạo được tóm tắt trong câu: “Tình Yêu Thiên Chúa đối với chúng ta được biểu lộ thế này. Thiên Chúa đã sai Con Một đến thế gian để nhờ Con Một của Ngài mà chúng ta được sống. Tình yêu cốt ở điều này là không phải chúng ta đã yêu mến Thiên Chúa, nhưng chính Người đã yêu thương chúng ta, và sai con của Ngài đến làm của lễ đền tội cho chúng ta.”

Và mục vụ được tóm tắt trong câu: “Anh em rất thân mến, nếu Thiên Chúa đã yêu thương chúng ta thì chúng ta cũng phải yêu thương nhau như vậy”. Tiêu chuẩn linh đạo là Tình Yêu Thiên Chúa. Có nghĩa là “Được Yêu”.

Tiêu chuẩn mục vụ là: “Yêu Thương”. Có nghĩa là “Yêu Thương Nhau” như Chúa Giêsu yêu chúng ta. Đó là tình yêu phục vụ, dấn thân, hy sinh, quên mình.

Linh đạo mục vụ trong sách, cùng với linh đạo mục vụ trong thực tế hôm nay của Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI, sẽ tạo niềm tin và thúc đẩy chúng ta trong việc đào luyện Linh Đạo mà theo kiểu nói của văn hoá Á Châu, cần chú tâm đào luyện cái “Tâm Thương Cảm - Dấn Thân” cho Giáo Hội và Nhân Loại giữa thực tại hôm nay.

Đồng thời chúng ta cũng hiểu được ý nghĩa của nghệ thuật “Lãnh Đạo Tinh Thần” rất thâm sâu nằm trong bức thông điệp “Thiên Chúa Là Tình Yêu”.  Thông điệp này sẽ chi phối toàn thể Giáo Hội và những người thiện chí đi về phía trước. 

Kết luận

Với tước hiệu: “Phanxicô,”  Danh Hiệu, Tên Thánh mới của Đức Giáo Hoàng mới, chúng ta có thể hình dung hướng đi của giáo hội và thế giới trong những năm kế tiếp. Chúa Thánh Thần đang mời gọi chúng ta nên đi vào “Con Đường dựng lại mùa xuân hội thánh và thế giới” như vừa phác họa trên.

Thật vậy, con người là “cả xác cả hồn”, vì thế “Linh Đạo và Mục Vụ” không thể tách rời nhau. Như trong câu chuyện: “Cầu nguyện và Làm việc,” của Đức Giám Mục Fulton J. Sheen.

Đại ý “Có một vị lão thành đạo đức mời một người bạn cùng ra khơi với ông. Chiếc thuyền nhỏ được trang bị bằng hai mái chèo. Trên một mái chèo người ta đọc thấy hàng chữ “Cầu Nguyện” và trên mái chèo kia viết “Làm Việc.”

Thấy thế, người bạn thắc mắc: “Tại sao lại phải vừa làm việc vừa cầu nguyện?” Ông lão không trực tiếp trả lời, nhưng gác mái chèo cầu nguyện lên và dùng mái chèo còn lại để chèo. Mặc dù ông cố gắng xoay sở, thuyền tròng trành chao đảo mà không thể tiến lên được. Chờ cho người bạn chóng mặt say sóng và la ó, ông lão mới đưa mái chèo cầu nguyện xuống nước. Hai mái chèo nhịp nhàng rẽ sóng, chiếc thuyền quân bình lướt tới.

Linh đạo và Mục Vụ được ví như hai mái chèo. Con thuyền là mỗi người, mỗi gia đình, hội thánh, thế giới và dân tộc Việt Nam. Hai Mái Chèo “Cầu Nguyện và Lao Động”; “Kinh Tế và Tâm Linh” phải được chèo đồng bộ mới có thể ra khơi tiến vào Thiên Niên Kỷ mới: Thiên Niên Kỷ của nền văn minh Châu Á Thái Bình Dương, nền văn minh của Biển, tràn đầy sóng gió nhưng cũng chứa chan hy vọng.

Ngày 15/03/2013

Lm. Gioankim Nguyễn Văn Hinh